Nấm không chỉ là một loại thực phẩm ngon, được mệnh danh vừa là “rau sạch”, vừa là “thịt sạch” do giàu dinh dưỡng, axit amin, vitamin và ít chất béo. Trong những năm gần đây, nhiều nghiên cứu khoa học đã khẳng định nấm còn là “vũ khí” tiềm năng giúp cơ thể phòng chống bệnh tật, đặc biệt là ung thư. Một nghiên cứu quy mô lớn đã chỉ ra rằng, chỉ cần tiêu thụ 18g nấm mỗi ngày, bạn có thể giảm nguy cơ mắc ung thư tới 45%.
Nghiên cứu: 18g nấm mỗi ngày giúp giảm 45% nguy cơ ung thư
Các nhà nghiên cứu từ Đại học Y bang Penn (Mỹ) đã thực hiện một phân tích hệ thống và tổng hợp dữ liệu quy mô lớn. Nghiên cứu này được công bố trên tạp chí uy tín “Advances in Nutrition”.
- Quy mô: Các nhà khoa học đã xem xét 17 nghiên cứu về ung thư được công bố trong thời gian dài (từ năm 1966 đến năm 2020).
- Đối tượng: Phân tích dữ liệu của hơn 19.500 bệnh nhân ung thư.
Kết quả cho thấy mối liên hệ rõ rệt:
- Giảm nguy cơ chung: Những người bổ sung bất kỳ loại nấm ăn nào vào chế độ ăn hàng ngày đều có nguy cơ mắc ung thư thấp hơn.
- Con số 18g “thần kỳ”: Những người ăn 18g nấm mỗi ngày có nguy cơ mắc bệnh ung thư thấp hơn 45% so với những người không ăn nấm.
- Hiệu quả với ung thư vú: Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, những người ăn nấm thường xuyên có nguy cơ mắc ung thư vú thấp hơn đáng kể (lên đến 35%).
“Vũ khí” bí mật bên trong nấm giúp chống ung thư là gì?
Câu hỏi đặt ra là, tại sao nấm lại có khả năng đặc biệt này? Các nhà khoa học chỉ ra hai hợp chất chính là “vũ khí” chống ung thư của nấm:
Ergothioneine: Chất chống oxy hóa mạnh mẽ
Nấm được xem là nguồn cung cấp Ergothioneine (một loại axit amin) cao nhất trong các loại thực phẩm. Đây là một chất chống oxy hóa cực kỳ hiệu quả, giúp cơ thể chống lại stress oxy hóa (nguyên nhân gây tổn thương tế bào và dẫn đến ung thư).
Polysaccharides: Điều hòa miễn dịch
Ngoài ra, Polysaccharides (một loại carbohydrate phức) trong nấm được coi là chất chống khối u hiệu quả. Chúng có đặc tính điều hòa miễn dịch, giúp tăng cường khả năng tự vệ của cơ thể để nhận diện và tiêu diệt các tế bào bất thường.
Một số nghiên cứu còn cho thấy việc kết hợp nấm (hoặc chiết xuất của nó) với thuốc chống ung thư có thể là một công cụ hiệu quả để điều trị ung thư kháng thuốc.
Bằng chứng khác về nấm và ung thư tuyến tiền liệt
Không chỉ nghiên cứu của Đại học Penn, một nghiên cứu khác tại Nhật Bản (công bố năm 2009) cũng củng cố lợi ích của nấm:
- Các nhà nghiên cứu đã theo dõi hơn 36.000 đàn ông Nhật Bản (40-79 tuổi) trong trung bình 13,2 năm.
- Kết quả cho thấy, những người đàn ông ăn nấm 1-2 lần mỗi tuần có nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt thấp hơn 8%.
- Đáng chú ý, những người ăn nấm ba lần trở lên mỗi tuần có nguy cơ mắc căn bệnh này thấp hơn 17% so với nhóm ăn ít hơn.
Những lưu ý “sống” khi ăn nấm để đảm bảo an toàn
Mặc dù nấm rất tốt, nhưng việc sử dụng sai cách có thể gây hại. Để nấm phát huy tối đa công dụng và phòng ngừa rủi ro, bạn cần lưu ý:
Nhóm người cần cẩn trọng khi ăn nấm
Dù nấm lành tính, 3 nhóm người sau đây nên hạn chế hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ:
- Người có hệ tiêu hóa kém: Nấm chứa nhiều chất xơ. Nếu người có dạ dày khó tiêu ăn quá nhiều sẽ gây đầy hơi, khiến tình trạng khó tiêu trầm trọng hơn.
- Người bị xuất huyết hoặc mới can thiệp y tế: Những người bị xuất huyết não hoặc mới nhổ răng nên cẩn trọng. Một số loại nấm có chức năng chống đông máu, có thể gây phản tác dụng với nhóm người này.
- Phụ nữ mang thai hoặc người có lipid máu bất thường: Không nên ăn quá nhiều.
Mẹo chọn và chế biến nấm đúng cách
- Chọn nấm tươi: Luôn chọn nấm tươi và non, không mua khi thấy dấu hiệu dập nát hoặc có mùi lạ.
- Không dùng quá nhiều dầu: Nấm hút chất lỏng rất tốt. Nếu cho quá nhiều dầu ăn, nấm sẽ hút hết dầu, gây đầy bụng và cản trở hấp thụ dinh dưỡng.
- Giữ lại nước ngâm nấm khô: Nhiều người bỏ đi nước ngâm nấm khô vì nghĩ nó bẩn. Tuy nhiên, nước này chứa hàm lượng dinh dưỡng cao. Bạn nên rửa sạch nấm khô trước khi ngâm để có thể giữ lại phần nước này.
- Không nấu trong nồi nhôm: Chế biến nấm trong nồi nhôm có thể khiến nấm bị ngả màu, mất đi độ tươi ngon.
Cảnh báo: Tuyệt đối không ăn nấm lạ để tránh ngộ độc
Ngộ độc nấm vô cùng nguy hiểm. Hãy tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc sau:
- Chỉ ăn nấm biết rõ nguồn gốc: Tuyệt đối chỉ sử dụng nấm khi bạn biết chắc chắn đây là loại nấm ăn được.
- Không ăn nấm có màu sặc sỡ: Nấm có màu sắc đẹp, sặc sỡ hoặc mùi thơm hấp dẫn thường là nấm độc.
- Không ăn nấm non: Khi còn quá non, các loại nấm (độc và không độc) tương đối giống nhau, rất khó phân biệt.
- Không ăn nấm có vết sữa: Không ăn loại nấm khi cắt, vết cắt có rỉ ra chất trắng như sữa.
- Khi nghi ngờ, tuyệt đối không ăn.
Xử lý khi ngộ độc: Nếu sau khi ăn nấm có các biểu hiện như nôn nao, khó chịu, đau bụng dữ dội, nôn ra máu hoặc đi ngoài nhiều lần… bạn cần nhanh chóng gây nôn bằng biện pháp cơ học và đưa đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức.
Kết luận: Nấm và chế độ ăn uống lành mạnh
Những phát hiện trên cung cấp bằng chứng quan trọng về tác dụng bảo vệ của nấm đối với bệnh ung thư. Việc bổ sung 18g nấm (khoảng 1-2 cây nấm mỡ tùy kích cỡ) vào bữa ăn hàng ngày là một cách đơn giản để nâng cao sức khỏe.
Tuy nhiên, không có “thần dược” nào là duy nhất. Viện Nghiên cứu Ung thư Hoa Kỳ (AICR) khuyến nghị một chế độ ăn uống đa dạng bao gồm táo, các loại đậu, quả mâm xôi, việt quất, rau lá xanh đậm, hạt lanh… cũng góp phần đáng kể vào việc giảm nguy cơ ung thư.
